Hacı Derviş Rasim Ünsal İlköğretim Okulu

Gazi Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919’da Samsuna çıkmış; Sivas Kongresini müteakip, 21 Aralık 1919 Salı günü Kurugöl üzerinden Mucura gelmiştir. Böylece Anadolu’yu, doğusundan-batısına kadar adım adım gezerek Kurtuluş Savaşının meşalesini güzergâhtaki Mucurda Mucurluların hafızalarından silinmeyecek şekilde ateşlemiştir. Bilindiği gibi, geçtiği yerlerdeki ilçelerde bir gün bile misafir kalmamışlar Mucurda iki gece ve üç gündüz kalmak suretiyle, Kurtuluş Savaşı Tarihinde Mucur’un ve Mucurluların güzel özelliklerinin ortaya çıkmasındaki önemi belleklere silinmeyecek şekilde kazımışlardır. Mucurlular ise, O Muzaffer misafirlerini yine onurlarına yaraşır biçimde ağırlayıp, -tabir caizse- başköşeye oturtup, baş tacı sıfatında gördüklerini tüm medenî âleme ispatlamışlardır.

Zamanın Mucur Kaymakamı Ahmet Cevat Akın anılarında ;... Bir millî süvari müfrezesi, bütün teçhizat ve iaşesi halk tarafından temin edilmek üzere vücuda getirilmiş ve İnönü Harp Cephesine gönderilmek kaydıyla Mucur Süvari Müfrezesi yola çıkarılmıştır. dediğinde, Gazi Mustafa Kemalin ben bu vaziyeti gezdiğim yerlerde görmedim. Siz şimdiden milli davamızı muhitinizde, kat-i bir muvaffakiyetle tebarüz ettirmiş bulunuyorsunuz demişlerdir, sözleriyle anlatmaktadır. Ayrıca yüz elli kadar silâhlı Mucur atlıları Ebedi Şef huzurunda cirit oynamışlar, milli davamız uğrunda her an fedaî cana hazır olduklarına ahdü peyman etmişlerdir. görüşünü de dile getirmişlerdir. Zamanın Belediye Başkanı MEHMET BAHADIR da anısında o günleri şöyle anlatmaktadır: 21 Aralık 1919 Salı sabahı, önde atlılar ve davul olmak üzere bütün halk Mustafa Kemal ve arkadaşlarını karşılamak üzere Kurugöl'e doğru yola döküldük.
Yağmurlu ve çamurlu bir günde Ali Fuat Paşa at ile Mucur'a gelerek üç gün sonra Mustafa Kemal ve arkadaşları gelecek, kendilerini karşılayınız deyip, hiç kalmadan Ankara'ya gitmek üzere ayrılmışlardır. Yine Ata'nın Mucurda karşılandığı sırada yaşanılanları o zamanın, Mucur ilk mektep Baş Muallimi Servet Fikret Hanımefendi ile öğrencilerinden Halil Sezai Erkut hatıralarından özetle; üç gün sonra üç eski taksi ile Mucur'a gelen Atanın yanındakilerle birlikte karşılandığını ve Hükümet Konağında misafir edildiklerini öğreniyoruz. Baş Muallim Servet Hanım Atanın karşılanışı esnasında oldukça anlamlı konuşma yapmış ve sekiz-dokuz yaşlarındaki kızı Meliha şiir okuyup bir demet çiçek takdim etmiştir.

Mucurda kaldığı sürece Ata, zaman zaman Heyet-i Temsil iyeden ayrılıp halkın arasına karışmış, çocuklarla ve halkla hasbıhal etmiştir. Bu arada bazı çocukları yanına çağırıp çeşitli sorular sormuş ve aldığı cevapların mükemmelliği karşısında aynen Bu Küçük Kasabada Gördüğüm Hürmeti ve Çocuklardaki Zekâyı Hiç Bir Yerde Görmedim diyerek Baş Muallim Servet Hanıma takdirname vermek suretiyle kendisini onurlandırmışlardır.

Diğer yandan o yıllarda Mucurda elektrik olmadığı gibi, Hükümet Konağının bir lüks lambasının bile olmayışı, Ata ile beraberindekilerin geceleri gaz lambasının altında çalıştıklarını gözler önüne sermiştir. Medeniyet harikası olarak sunulan lüks lambasının bir kasabada olmayışı memleketimizin içinde bulunduğu aczin en çarpıcı ifadesidir.
Sabahları çok erken kalkan Gazi Mustafa Kemalin yabancı dilden yazılmış bir kitap okuduğu da yine bu arada dikkatleri üstüne çekmiştir. Gerek gelişleri esnasında ve gerekse de halkın içine karışıp çevreyi gezerek Müdafa-î Hukuk Cemiyetinin Mucur temsilcileri ile görüşmeleri esnasında Gazi Mustafa Kemalin sırtında askerî elbisesi ve başında sarı kalpağıyla Mucur Halkını selamlaması Onun KURTULUŞ MELEĞİ sıfatıyla tanımlanmasına vesile teşkil etmiştir.
İşte... O günden itibaren Mucurlularda Atatürk sevgisi, gönüllerde Atatürkçülük Aşkına dönüşerek Atatürkün İlçemize gelişi her yıl büyük bir coşkuyla kutlanmaktadır.

ATATÜRK, 22 Aralık 1919 saat 08:30 da yanındaki heyetle birlikte Mucur’a gelip, geceyi Mucur’da hükümet konağında geçirerek 24 Aralık 1919 günü öğle vakti 3 arabayla Mucur’dan hareket ederek ayrılmıştır

Mucur Kaymakamı A. Cevat (Akın) Bey'in başkanlığında kurulmuş bir cemiyettir.Bu cemiyet Kaymakam Cevat Bey'in başkanlığında, Belediye Reisi Derviş (Dündar) Ağa, Ağa'nın Mustafa (Aksoy Efendi, Hacı Fakı'nın Nari (Sarıoğlu) Efendi, Köse Vaizi'nin Ahmet (Canatan) Efendi, Hacı Şakir'in Süleyman Efendi tarafından kurulmuştur. Bu cemiyet ilk iş olarak, İstanbul’da bulunan Damat Ferit Paşa Hükümeti'ni tanımadıklarını bildiren bir telgrafı, Ahmet Canatan imzasıyla Bab-ı Ali'ye göndermiştir. Cemiyet üyeleri köylere kadar giderek, cemiyetin şubelerini açmaya ve ülkenin içinde bulunduğu durumu anlatmaya çalışmışlar, Mustafa Kemal Paşa ve Temsil Heyeti'ne içtenlikle destek vermişlerdir. Mucur Kaymakamı ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Reisi A. Cevat Bey'e bu tür çalışmalarından dolayı, önce Mucur'da ve daha sonra da görev yaptığı Sungurlu'da "Fahri Hemşehrilik" verilerek onurlandırılmıştır. Ayrıca kendisine, Kurtuluş Savaşı’ndaki üstün gayret ve çalışmalarından dolayı "Kırmızı Şeritli İstiklâl Madalyası" verildiği de ifade edilmektedir.

Mucur'da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nden başka, İzmir’in işgali üzerine Mucur'dan çekilen bir protesto telgrafında, "Mucur Cemiyet-i İslamiye Milli Heyeti" adıyla bir başka cemiyetten bahsedilmekte ise de, böyle bir cemiyetin varlığına dair başkacabir kaynağa rastlanamamıştır.